Son günlerde bütün dünyada bir Ebola kaosu yaşanmakta. Fakat öncelikle sevgili Küba’ya bir teşekkür borçlu olduğumuzu belirtmeliyim. Tüm dünyanın kaosuna bir uçak dolusu doktor göndererek cevap verdiği için.
Bugün Ebola meşhur, dönem dönem böyle şan şöhret her virüse nasip olmuştur. Peki gerçekte hangisi en korkunç olanı, bence hiç bilmediklerimiz.
MARBURG VİRUS
İlk kez 1967’de keşfedilen ve Almanya’da Uganda’dan ihraç edilen maymunların yol açtığı küçük bir salgına sebep olmuştur. Ebola ile benzer olan Marburg Virüs kanamalı ateşe sebep olur, organ yetmezliği ile seyreder ve ölümcüldür.
[su_spacer]
EBOLA
1976’da Sudan ve Kongo’da aynı anda meydana gelen bir salgından sorumludur ve bugün hala popüleritesini korumaktadır. Kan ya da vücut sıvıları ile bulaşmaktadır. Bunun yanı sıra enfekte hayvanların da insanlara virüsü bulaştırdığı düşünülmekte fakat tam mekanizma hala bilinmemektedir. 2014’de Batı Afrika’da meydana gelen, en büyük salgındır.
[su_spacer]
KUDUZ
1920’lerde kuduz aşısının bulunması ile virüs dünya çapında neredeyse yok denecek kadar azdır. Ama Hindistan ve Afrika’da hala ciddi problemlere sebep olabilmektedir. Beyine ciddi hasar vermektedir. Fakat kuduz bir canlı tarafından ısırılan bir insan, aşı olmadığı taktirde, ölüm oranı %100’dür.
[su_spacer]
HIV
Modern dünyanın ölümcül virüslerinden biri olmaya adaydır. Halihazırda geliştirilmiş bir antiviral veya aşının bulunmaması günümüzün karadeliklerinden birisidir. İlk kez keşfedildiği 1980’lerden bu yana yaklaşık 36 milyon kişinin ölmesine sebep olmuştur. Günümüz koşullarında geliştirilen antiviral ilaçlar ile HIV-pozitif bir insanın yıllarca yaşaması mümkündür. Fakat ne yazık ki Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre Afrika’da her 20 yetişkinden biri HIV-pozitiftir ve bu bölgede ölüm oranı da bir hayli yüksektir.
[su_spacer]
ÇİÇEK VİRÜSÜ
1
980 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından, tüm dünyada çiçek virüsünün görülmediği açıklanmıştır. 80’ler öncesinde ise binlerce yıl boyunca, enfekte olan her 3 kişiden biri ölmüştür. Sağ kalanlar da ise derin, kalıcı yara izleri ve sıklıkla körlük görülmekteydi.
[su_spacer]
HANTA VİRÜS
Hantavirüs 1993’te Amerika’da genç bir kızılderiliden ilk kez izole edimiş ve solunum yetmezliğine bağlı olarak ölüm gerçekleşmiş. Daha sonra bir tür fare olan Peromycus ile aynı evi paylaşan ev sahibinden de hastalık izole edilmiş. Şansa bakın ki bu fare türü Hantavirüs başta olmak üzere, Lyme ve Babezyoz hastalıklarının da taşıyıcısıdır. 1993’de 600 den fazla insanın Hantavirüs ile enfekte olduğu saptanmış ve hastalığa yakalananların %36’sı ne yazıkki yaşamını yitirmiştir. Virüs insandan insana geçmemektedir, enfekte farenin vücut sıvıları ile bulaşmaktadır.
[su_spacer]
INFLUENZA
Geldik insanlar tarafından çok fazla hafife alınan fakat bir grip sezonunda 500.000 den fazla insanın öldüğü Dünya Sağlık Örgütü tarafından açıklanmıştır. En ciddi pandemiye sebep olan İspanyol gribi (spanish flu) 1918’de 50 milyon insanı etkilemişti. Geçtiğimiz yıllarda ise kuş gribi, domuz gribi gibi farklı alt türler ile gün yüzüne çıkmış olan bu eski virüs, insanlığa yenilmez olduğunu dönem dönem hatırlatmaktadır.
[su_spacer]
DANG/DENG VİRÜS (DENGUE VIRUS)
1950’li yıllarda Filipinler ve Tayland’da görülmüş be hızlıca tropik ve subtropik bölgelere yayılmıştır. Dünya sağlık örgütü yılda 50-100 milyon insanın hastalığa yakalandığını bildirmiş. Şiddetli vücut ağrısına sebep olması kırık kemik humması olarak adlandırılmasına sebep olmuştur. Bazı alt türlerinin kanamalı ateş ile birlikte seyretmesi Ebola benzeri hastalık olarak anılmasına neden olmuştur. Fakat ebolanın taşıyıcısı hala gizemini korumakta iken Deng virüste sivrisineklerin taşıyıcı olduğu kanıtlanmıştır. Henüz geliştirilmiş bir aşısı yoktur fakat bir Fransız ilaç şirketi aşı ile ilgili çalışmalarının umut verici olduğunu belirtmiş.
[su_spacer]
ROTAVİRÜS
Çocukları koruma amaçlı geliştirilmiş iki aşısı halihazırda piyasalarda mevcuttur. Bebek ve çocuklarda ciddi ishallere sebep olan bu virüs, hızlıca yayılabilmekte ve fekal-oral yol ile bulaşmaktadır. Virüs hedefi çocuklar olunca bulaşma durumu oldukça kolay meydana gelmektedir. Özellikle anaokulu çağındaki çocuklarda ciddi ishal vakalarının birçoğundan Rotavirüs sorumludur. Gelişmekte olan ülkelerde ne yazık ki bu virüsün sebep olduğu şiddetli ishallerin sebep olduğu dehidratasyon sebebi ile 5 yaşın altında yılda 453.000 çocuk ölmektedir (WHO-2008).
Kaynak:
* WHO
