Yalnızca İnsana Özgü Olduğu Düşünülen Kaslar Apelerde de Bulundu

Frontiers in Ecology & Evolution'da yayımlanan çalışmada, yalnızca insanlarda evrimleştiği düşünülen yedi adet kasın diğer primatlarda da bulunup bulunmadığına bakıldı.
Görsel Telif: Enjoylife2/iStock

Diğer primatlara kıyasla türümüzde bizlere özgü belirli kaslar evrimleştiği düşünülüyordu. Ancak bilim insanları insana özgü olduğu düşünülen bu kasların diğer apelerde de bulunduğu sonucuna ulaştı. Bu yeni bulgu, insan evrimi hakkındaki temel algılarımıza meydan okuyor.

İnsanın kendisine ilişkin anlatısının büyük bir kısmının; “türümüzün doğada özel bir yeri olduğu” yanılgısı etrafında dönmesi evrimimize ilişkin doğrulanamayan açıklamaların da gelişmesine neden olabiliyor. Bu yaklaşım; yalnızca insanlara özgü olduğu düşünülen; iki ayak üzerine kalmak, alet kullanmak, sesli iletişim kurmak ve özel yüz ifadeleri yapabilmek için gerekli olan belirli kaslara odaklanmayı içerir.

28 Nisan’da (2018) Frontiers in Ecology & Evolution‘da yayımlanan araştırma makalesine göre, iki ayak üzerine kalkma, alet kullanımı, sesli ve yüz iletişimi için “önemli tekil işlevsel adaptasyonlar” sağladığı ve insana özgü olduğu kabul edilen her kas, esasında aynı haliyle ya da benzer biçimiyle bonobolarda ve diğer apelerde (şempanzeler ve gorillerde) de bulunuyor. Buradan bakınca, araştırmanın; türümüzün evrimi ve “doğadaki eşsiz yerine” ilişkin kilit diyebileceğimiz dogmalarla çelişki gösterdiğini söyleyebiliriz.

Görünüşe göre en yakın primat akrabalarımızın anatomisine ilişkin detaylı bir bilgi olmaksızın, “özel iki ayak üzerine kalkma kasları” gibi iddialar havada kalıyor. Yürütülen çalışmada, yalnızca insanlarda evrimleştiği düşünülen yedi adet kasın diğer primatlarda da bulunup bulunmadığına bakıldı.

Sadece birkaç ayrıntıya odaklanan tarihsel anatomik çalışmaların yanı sıra, dikkatle incelemek için ape örnekleri bulmak oldukça güçlük yaratıyordu. Dolayısıyla araştırmanın metodolojisinin bir kısmı ape anatomisi hakkındaki mevcut tüm literatürü bulmak ve kaslara ilişkin ipuçlarını dikkatlice incelemek oldu.

Öte yandan araştırmacılar, şempanzelerin yanı sıra en yakın akrabalarımızdan olan –doğal sebeplerle ölmüş– birkaç bonobo üzerinde de anatomik çalışmalar yürüttü. Yapılan analizler neticesinde, insana özgü olduğu düşünülen bu yedi kasın tamamının bonobolarda, şempanzelerde ve goriller de de bulunduğu, hatta çok benzer veya tamamen aynı şekilde yer aldığı bulgusuna ulaşıldı.

Şempanze, bonobo ve insanda kafa kaslarındaki farklar. Görsel Telif: Rui Diogo

Örneğin, iki ayak üstünde yürümeyle ilişkili olduğu ve insansı aperlerde bulunmadığı düşünülen fibularis tertius isimli kasın incelenen 7 bonobonun 3’ünde bulunduğu ve insanlardakiyle tamamen aynı görünüme sahip olduğu görüldü. Bunun yanı sıra, sesli konuşmayla ilgili olduğu düşünülen, larynxteki arytenoideus obliquus isimli kasın ve yüz kası; rizoryusun da bazı şempanze ve gorillerde bulunduğu bulgusuna ulaşıldı.

Elde edilen bu bulgular, insanın yumuşak doku evriminin geçmişte düşünüldüğü gibi “özel” olmayabileceğini ve diğer primatlardan nasıl daha farklı evrimleştiğimizi ortaya çıkarmak için daha fazla araştırmaya ihtiyacımız olduğunu gösteriyor. Bununla birlikte, bu kasların neden apelerde ve –bazı durumlarda– belirli bir türün populasyonunun neden yalnızca bir kısmında bulunduğuna dair daha detaylı çalışmalar yapılmalı.

Öte yandan, araştırma bulguları, sanılanın aksine türümüzün genel olarak çok farklı olmadığını gösteriyor. Çalışma, kendi vücudumuzun ve evrimsel geçmişimizin daha iyi anlaşılması için ape anatomisi hakkında kapsamlı bir bilginin de gerekli olduğunu vurgulamaktadır. 

Kaynak ve İleri Okuma

Etiket
  • Projelerimizde bize destek olmak ister misiniz?
  • Dilediğiniz miktarda aylık veya tek seferlik bağış yapabilirsiniz.
  • Destek Ol
Yorum Yap (0 )

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bağış Yap, Destek Ol!
Projelerimizde bize destek olmak isterseniz,
Patreon üzerinden
bütçenizi zorlamayacak şekilde aylık veya tek seferlik bağışta bulunabilirsiniz.
E-Bülten Üyeliği
Duyurulardan e-posta ile
haberdar olmak istiyorum.
Reklam Reklam Ver
Arşiv