Gürkan Akçay
Boğaziçi Üniversitesi - Yazar / Editör
Boğaz ağrısı, boğaz iltihabı, ateş… Her ne kadar ortak semptomlar gibi görünse de, novel koronavirüs ile mevsimsel grip aynı şeyler değildir.

Ancak kısa süre içerisinde toplumda yayılan yanılgılar neticesinde, COVID-19, mevsimsel griple benzeştirilmekte, kafa karışıklığı ve yanlış bilgiler yayılmasına neden olmaktadır. Virüs, daha önce hiç görülmemiş bir koronavirüs olarak tanımlandı.

Bu virüs tipi, 2002-2003 yılları arasında yine Çin’de 349 kişinin ölümüne sebep olan Şiddetli Akut Solunum Sendromu’na (SARS) kadar geniş bir hastalık yelpazesine neden olabilen geniş bir virüs ailesinin bir üyesi gibi görünüyor.

Pek Çok Açıdan Mevsimsel Gripten Farklı

Koronavirüsün neden olduğu COVID-19 hastalığı, doğrulanan vakaların %3.5’inde ölümcül bir düzey yakalamıştır. Ölüm oranı ile aynı olmasa da, birçok kişiye enfekte olabileceği, ancak kişinin farkında bile olamadığı göz önüne alındığında, COVID-19, tipik olarak hastaların yüzde 0.1’ini öldüren mevsimsel gripten önemli ölçüde yüksektir.

Öte yandan, COVID-19’un ölüm oranları konusunda hala önemli bir belirsizlik vardır ve muhtemelen yerel sağlık hizmetlerinin kalitesine bağlı olarak değişir.  Yani, ölüm oranı, şu anda dolaşımda olan mevsimsel grip soylarından yaklaşık 20 kat daha fazla olan ortalama yüzde iki civarındadır.

Yukarıdaki tablo, araştırma verilerine dayanarak, mevsimsel grip, COVID-19, SARS ve MERS hastalıklarını çeşitli kategorilere göre karşılaştırıyor. Şu ana kadar elde edilen veriler, mevsimsel gripteki hastanelik olma oranını %2 olarak gösterirken, aynı oran COVID-19’da %19 oranındadır.  Mevsimsel grip virüsünün kuluçka süresi, 1 ila 4 gün arasında değişirken; bu oran novel koronavirüsü için 4 ila 14 gün arasındadır. Öte yandan mevsimsel gribin öldürme oranı %0.1’ken, COVID-19’da bu oran -şimdilik- %3.4 civarındadır. Bununla birlikte, mevsimsel gribin yayılma hızı %10-20 civarındayken, bu oran novel koronavirüsü için neredeyse iki kat daha fazladır ve % 30-40 civarındadır.

Vakalar ve Bulaşıcılık

Salgının başladığı Çin’deki 45.000 vaka üzerine yapılan bir analiz, ölümlerin genellikle yaşlı nüfus (80 yaş üzerindeki ölüm oranı %14.8) üzerinde görüldüğünü gösteriyor. Fakat Çin’de yapılan başka bir çalışma, ciddi vakaların yüzde 41’inin 50’li yaşların altında gerçekleştiğini, 65 yaşın üzerinde ise yüzde 27 olduğunu gösterdi. Yani, daha yaşlıysanız daha büyük bir risk altındasınız, ancak daha önce herhangi bir vakaya sahip olmayan nispeten genç insanlarda da ciddi vakalar görülebiliyor.


Yapılan analizler, her bir COVID-19 hastasının, etrafındaki 2 ila 3 kişiye virüsün enfekte olmasında aracı olduğunu gösteriyor. Bu çoğalma oranı bile, her bir hastanın 1.3 yeni insana virüsü enfekte ettiği mevsimsel grip virüsünden neredeyse 2 kat fazladır.

Aşı/Tedavi

Yapılan araştırmalar, insanların yaklaşık 100 yıldan fazla bir süredir influenza ile birlikte yaşadığını gösteriyor. Novel korona virüsü, fiziksel semptomlar açısından mevsimsel gribe benziyor, ancak büyük farklılıklar var. Öncelikle, COVID-19’un bir aşısı ve tutarlı bir etkin tedavisi bulunmuyor. Bazı denemeler, ciddi vakalara retroviral ilaçların yanı sıra bazı deneysel tedavilerin verilmesini vaat etse de, örneklem boyutları genel popülasyona yayılamayacak kadar küçüktür.
Aşı karşıtları da dahil olmak üzere, tüm Dünya, bilim insanlarının COVID-19 aşısını geliştirmelerini bekliyor, ancak aşı geliştirme süreci de aylar hatta yıllar alabilen bir süreçtir. Öte yandan, bir aşı geliştirilmiş olsa bile, herkesin aşıya erişimini sağlamak muhtemelen çok daha uzun süre alacaktır.
Kaynak ve İleri Okuma
Etiket

Projelerimizde bize destek olmak ister misiniz?

Dilediğiniz miktarda aylık veya tek seferlik bağış yapabilirsiniz.

Destek Ol

Yorum Yap (0)

Bunlar da İlginizi Çekebilir