Ay’ın Evreleri ve Deprem İlişkisi, Rastgelelikten Kaynaklanıyor Olabilir

Halk arasında da Ay ile depremler arasında bir bağlantı olduğu düşünülür. Ayrıca, geçtiğimiz yıllarda yapılan çalışmalarda da, Ay’ın evreleri ile Dünya’da gerçekleşen büyük depremler arasında bir bağl..
Görsel Telif: World Perspectives / GettyImages

Halk arasında da Ay ile depremler arasında bir bağlantı olduğu düşünülür. Ayrıca, geçtiğimiz yıllarda yapılan çalışmalarda da, Ay’ın evreleri ile Dünya’da gerçekleşen büyük depremler arasında bir bağlantı olabileceği iddia ediliyordu. Yeni yapılan bir çalışmaya göre ise, Ay evreleri ve depremler arasında herhangi bir bağlantı bulunmuyor. Bu önermenin üzerinden, yılın belirli zamanları ile depremleri ilişkilendirmenin de yanlış olabileceği çıkarımı yapılabilir.

Geçmişte yapılan çalışmalarda, yılın belirli zamanlarında daha fazla deprem olduğu gösteriliyordu. Örneğin, 1984 yılında yapılan bir çalışmada, San Andreas fay depremlerinin ilkbaharda gerçekleştiği öne sürülürken, 1999 yılında yapılan başka bir çalışmada da çapraz ilişkili depremlerin yağmurlu mevsimlerde olduğu verisi paylaşılmıştı.

Daha yakın tarihe gelecek olursak, 2016 yılında yapılmış iki ayrı çalışmada, büyük depremlerin tam ya da yeni Ay’da ya da bu evrelere yakın dönemde meydana geldiği tespit edilmişti. 2003 yılında Tayvan’da yapılan başka bir çalışmada da, Ay evreleri ile büyük depremler arasında bir ilişki bulunamamış olsa da, küçük depremlerin Ay’ın evreleri ile bağlantı olduğu önermesinde bulunuluyordu.

Birçok farklı çalışmada benzer sonuçların elde ediliyor olmasını, Dünya, Güneş ve Ay’ın birbiriyle ilişkide olmasından kaynaklanıyor olabileceğini söyleyebiliriz. Tam ve yeni Ay sırasında, üç devasa kütle aynı hizaya gelir. Bu durum, literatürde kavuşma konumu olarak adlandırılır. Dünya, Güneş ve Ay aynı hizadayken, Dünya üzerinde biraz daha fazla gelgit stresi oluşur ve bu durum daha fazla depremin tetiklenmesine neden olabilir.

Seismological Research Letters’da yayımlanan yeni bir çalışmada ise US Geological Survey’den Susan Hough ve araştırma grubu, 1600 yılından günümüze şiddeti 8 veya daha fazla olan 204 depremi inceledi. Araştırmacıların büyük depremleri inceleme sebebi ise, bu depremlerin artçı depremlerden kolaylıkla ayırt edilebiliyor olması.

Araştırmanın bulguları üzerinden bilim insanlarının yaptığı çıkarıma göre; depremler ile Ay’ın evreleri ya da yılın belirli zamanları arasında bulunan ilişki, tamamen rastgelelikten ya da rastlantısallıktan kaynaklanıyor. Araştırmacılara göre, bazı günlerde birbiriyle ilişkisiz depremlerin kümelenmesinin arkasında belirli bir sebep yok.

Belirli bir günde meydana gelmiş en fazla deprem sayısı 16, ve bu tarih yeni Ay evresinden 7 gün sonraya denk geliyor. İstatistiksel açıdan Ay’ın evrelerini ve Dünya’da meydana gelmiş büyük depremleri ilişkilendirmek için, araştırmacılara göre, bu veri bir anlam ifade etmiyor.

Rastgele veriler üzerinden yola çıkıldığında, bazen belirli bir düzenin elde edilmesi mümkün olabilir. Bunu, üst üste 5 kere yazı-tura atıp 4 kez tura gelmesi durumuna benzetebilirsiniz. Ancak, buradan elde ettiğiniz veri üzerinden, para her havaya atıldığında yüksek oranda tura sonucunu elde edilir çıkarımını yapmak doğru olmayacaktır. Çünkü, elde ettiğiniz bu veri tamamen rastgelelikten kaynaklanır.

Araştırmacılar, Ay’ın evreleri ile Dünya’daki büyük depremlerin arasındaki ilişkinin tamamen göz ardı edilmesi gerektiğini de savunmuyor. Araştırmacılara göre, gelgit stresi ile Dünya’daki bazı depremlerin tetiklenmesi mümkün olabilir. Ancak, gelgit streslerinin katkısı, depremlerin veya titreme tahminlerinin yapılmasını sağlayacak kadar önemli değil.

Kaynak ve İleri Okuma

Etiket
  • Projelerimizde bize destek olmak ister misiniz?
  • Dilediğiniz miktarda aylık veya tek seferlik bağış yapabilirsiniz.
  • Destek Ol
Yorum Yap (0 )

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bağış Yap, Destek Ol!
Projelerimizde bize destek olmak isterseniz,
Patreon üzerinden
bütçenizi zorlamayacak şekilde aylık veya tek seferlik bağışta bulunabilirsiniz.
E-Bülten Üyeliği
Duyurulardan e-posta ile
haberdar olmak istiyorum.
Reklam Reklam Ver
Arşiv