Hubble Sabiti Tekrar Ölçüldü

Evrenin genişleme hızının tekrar tekrar ölçümü, teorik fiziğin ve kozmolojinin incelenme prensipleri ve araştırılma biçimleri dolayısıyla sürekli olarak gerçekleşen bir durum. University of California..
Görsel Telif: Chris Fassnacht/UC Davis

Evrenin genişleme hızının tekrar tekrar ölçümü, teorik fiziğin ve kozmolojinin incelenme prensipleri ve araştırılma biçimleri dolayısıyla sürekli olarak gerçekleşen bir durum. University of California, Davis’ten araştırmacılar gerçekleştirdikleri yeni bir ölçüm ile evrenin genişleme hızı ile ilgili gizemi büyüttü diyebiliriz.

Hubble sabiti gibi temel bir sabitin farklı metotlarla yapılan hesaplarda farklı sonuçlar vermesi kozmoloji araştırmaları için hem yeni araştırmalar hem de eskiden elde edilen bir takım sonuçların tekrarı anlamına geliyor.

UC Davis’te fizik profesörü olan Chris Fassnacht, araştırmada dayandıkları verileri, Havai’de bulunan W.M. Keck teleskopları ile gerçekleştirdi ve sonuçlarını Monthly Notices of the Royal Astronomical Society’de yayımladı.

Hubble sabiti saniye megaparsek (bir parsek 3.26 ışık yılı) başına kilometre cinsinden tanımlanan genişleme sabiti olarak verilmektedir. Hubble sabiti, gökbilimcilere evrenin büyüklüğü ve yaşı ve de nesneler arası uzaklıkları ile ilgili sonuçlar elde etmelerini sağlıyor.

Geoff Chen, Fassnacht ve diğer bilim insanları birbirlerinden çok uzak galaksilerden gelen ışıkların dağılımı, yayılması ve galaksilerin oluşturduğu mercekleme etkisini inceledi. Tüm bu değişkenler aynı zamanda ışık kaynağı ile Dünya arasında kalan kara madde miktarı ve dağılımı ile de bağıntılı.

Işığın gözlemlendiği noktaya doğru yaptığı yolculuğu sırasında izlediği farklı yollara göre zamanda oluşan gecikmelerin hesaplanması ve normalizasyonu ile bilim insanları Hubble sabitini tahmin edebiliyor.

W.M. Keck teleskopları üzerindeki adaptif optik teknolojisi, optik bilgilerin megaparsek saniyede 76.8 kilometre ile ulaştığını ortaya koydu. Bir parseğin 30 trilyon kilometreden fazla ve bir megaparseğin de milyon parsek olduğunu hesaba kattığımızda  yapılan ölçümün oldukça net bir sonuç olduğunu görüyoruz.

2017 yılında H0LICOW takımının yayınında aynı metot ile Hubble Uzay Teleskobu verilerini kullanarak aynı değeri 71.9 olarak tespit etmişti.

Mevcut çalışmadaki yeni SHARP/H0LICOW takımlarının gerçekleştirdiği ölçüm, Johns Hopkins University’den Adam Reiss öncülüğünde yapılan ve Cepheid yıldızlarından alınan ölçümlerle bulunan 74.03 değeri ile karşılaştırılabilir görünüyor. Ancak tüm bu değerler kozmik ardalan ışınımı değerlerine dayanan ve Big Bang sonrası radyasyon dağılımı haritalarını temel alan ölçümlerden elde edilen 67.4 değeri ile ciddi bir fark arz ediyor.

İlginç olan ise şu, bu son değer standart kozmolojik modeli destekliyor ve biz yeni farklı değerler keşfettikçe bu modelin koltuğu sarsılıyor olabilir.

Bahsi geçen şekilde her 30 milyon trilyon kilometre başına saniyede 5-6 kilometrelik farklar bu araştırma alanının dışındaki insanlara veya biz amatörlere büyük görünmüyor olabilir. Ancak bu fark gökbilimciler için oldukça büyük ve yeni bir takım zorluklar yaratıyor.

Yeni bir fizik modeline ihtiyaç duyulmasına dahi sebep olması beklenen yeni değerlerin, bir ihtimal ile kullanılan metotlarda fark edilmeyen veya bilinmeyen bir sapma dolayısıyla ortaya çıkma ihtimali de göz önüne alınıyor. Ölçümler tekrarlandıkça bu farkın azalacağı düşünülse de, çok uzak nesnelerden ölçülen değerler ile kozmik ardalan ışınımına bağlı olarak ölçülen değer arasındaki farkın gittikçe daha da artacağı ve hep farklı sonuçlar vereceği öngörülüyor.

Kaynak ve İleri Okuma

  • Geoff C-F Chen, Christopher D Fassnacht, Sherry H Suyu, Cristian E Rusu, James H H Chan, Kenneth C Wong, Matthew W Auger, Stefan Hilbert, Vivien Bonvin, Simon Birrer, Martin Millon, Léon V E Koopmans, David J Lagattuta, John P McKean, Simona Vegetti, Frederic Courbin, Xuheng Ding, Aleksi Halkola, Inh Jee, Anowar J Shajib, Dominique Sluse, Alessandro Sonnenfeld, Tommaso Treu. A SHARP view of H0LiCOW: H0 from three time-delay gravitational lens systems with adaptive optics imaging. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 2019; 490 (2): 1743 https://academic.oup.com/mnras/article/490/2/1743/5568378
  • Geoffrey Chen, Chris Fassnacht, Andy Fell; UC Davis News Website, New Measurement of Hubble Constant Adds to Cosmic Mystery, 23 Ekim 2019 https://www.ucdavis.edu/news/new-measurement-hubble-constant-adds-cosmic-mystery

Etiket
  • Projelerimizde bize destek olmak ister misiniz?
  • Dilediğiniz miktarda aylık veya tek seferlik bağış yapabilirsiniz.
  • Destek Ol
Yorum Yap (0 )

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bağış Yap, Destek Ol!
Projelerimizde bize destek olmak isterseniz,
Patreon üzerinden
bütçenizi zorlamayacak şekilde aylık veya tek seferlik bağışta bulunabilirsiniz.
E-Bülten Üyeliği
Duyurulardan e-posta ile
haberdar olmak istiyorum.
Reklam Reklam Ver
Arşiv