DNA Nedir?

DNA yani açık adıyla Deoksiribo Nükleik Asit, genetik kodu içeren uzun bir moleküldür. Yemek tarifleri kitabında, her yemeğin yapımı için yönergelerin yer alması gibi, DNA’da da ait olduğu organ..
Görsel Telif:

DNA yani açık adıyla Deoksiribo Nükleik Asit, genetik kodu içeren uzun bir moleküldür. Yemek tarifleri kitabında, her yemeğin yapımı için yönergelerin yer alması gibi, DNA’da da ait olduğu organizmanın bedeni için gereken tüm proteinlerin yapılış tarifi bulunur.

* Kısaca DNA olarak adlandırılan deoksiribonükleik asit adlı kimyasal, canlı genom1larını oluşturur.

* DNA’da 4 temel yapıtaşı vardır. Bu bazlar2 şöyle adlandırılır: Adenin, Sitozin, Guanin, Timin.

* Bazların dizilimi, yani sıralanma şekli, genomdaki yönergeleri meydana getirir.

* DNA, iki iplikçikten oluşan bir moleküldür.

* DNA’nın kendine özgü çift burgulu bir yapısı vardır. Bu çifte sarmal yapı, bükülmüş bir merdivene benzer.

* Her bir iplikçik, 4 bazın uzun dizilimlerinden oluşur.

* DNA molekülünün iplikçiklerinden birindeki bazlar, diğer iplikçikteki bütünleyici baz3 ile çift oluşturarak, DNA merdiveninin basamaklarını meydana getirir.

* Bazlar hep aynı şekilde çift oluşturur: Adenin ile Timin bağlanır; Sitozin ile Guanin bağlanır.

* Her bir baz çifti, hidrojen bağları ile birbirine tutunur.

* Her bir DNA ipliğinin bir başlangıcı ve bir bitimi vardır. Baş kısma 5’ (beş üssü), son kısma 3’ (üç üssü) denir.

* İki iplikçik birbirlerine ters tönlü (antiparalel) uzanır. Dolayısıyla birbirlerinin baş kısımları ile uç kısımları karşılıklıdır. Bunlara sens iplik (beş üssüden üç üssüye uzanan) ile antisens iplik (üç üssüden beş üssüye uzanan) adı verilir.

* İplikçikler DNA eşlenmesi4 (replikasyonu) sırasında ayrılır.

* İkili sarmal yapı, Rosalind Franklin ve Maurice Wilkins’in yardımları ile Francis Crick ve James Watson tarafından keşfedilmiştir.

* İnsan genomu 3,2 milyar tane DNA bazından oluşmuştur.

DNA’nın çifte sarmal yapısını gösteren bir çizim. (Telif: Genome Research Limited)

Tanımlar:

  1. Genom: Bir organizmanın genetik yönergelerinin bütünü. (Bkz. Genom Nedir?)
  2. Bazlar: Genetik yönergelerin kodlandığı yapıtaşları.
  3. Bütünleyici baz: Adenin ile Timin, Guanin ile ise Sitozin birbirlerinin bütünleyici bazıdır. RNA söz konusu olduğunda, Adenin’in bütünleyici bazı Urasil olur. Dolayısıyla eğer DNA ipliğinde bir GTS dizisi varsa, bütünleyici RNA ya da DNA dizilimi SAG olacaktır. Bu bütünleyicilik DNA’nın çift sarmallı yapısını olanaklı kılar.
  4. DNA eşlenmesi: Bir hücrenin, bölünmeden önce genomunun özdeş bir kopyasını yapma süreci.

Kaynak: Yourgenome.org, “What is DNA?
<http://www.yourgenome.org/facts/what-is-dna>


Bu içerik BilimFili.com yazarı tarafından oluşturulmuştur. BilimFili.com`un belirtmiş olduğu “Kullanım İzinleri”ne bağlı kalmak kaydıyla kullanabilirsiniz.

Etiket
  • Projelerimizde bize destek olmak ister misiniz?
  • Dilediğiniz miktarda aylık veya tek seferlik bağış yapabilirsiniz.
  • Destek Ol
Yorum Yap (0 )

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bağış Yap, Destek Ol!
Projelerimizde bize destek olmak isterseniz,
Patreon üzerinden
bütçenizi zorlamayacak şekilde aylık veya tek seferlik bağışta bulunabilirsiniz.
E-Bülten Üyeliği
Duyurulardan e-posta ile
haberdar olmak istiyorum.
Reklam Reklam Ver
Arşiv