DNA Eşlenmesi Nedir?

DNA eşlenmesi, hücre bölünmesi sırasında DNA’nın kendini kopyalama sürecidir. 1. DNA eşlenmesinde ilk adım, DNA molekülünün ikili sarmal yapısının açılmasıdır. 2. Bu işlem, DNA’nın bütünle..
Görsel Telif:

DNA eşlenmesi, hücre bölünmesi sırasında DNA’nın kendini kopyalama sürecidir.

1. DNA eşlenmesinde ilk adım, DNA molekülünün ikili sarmal yapısının açılmasıdır.

2. Bu işlem, DNA’nın bütünleyici bazlarını birarada tutan hidrojen bağlarını kıran helikaz enzimi tarafından gerçekleştirilir.

3. DNA’nın iki ipliğinin ayrılmaya başlamasıyla, Y biçiminde bir eşlenme çatalı oluşur. Fermuarın açılması gibi ayrılan iki iplik, yeni DNA ipliklerinin yapımı için şablon görevi görür.

4. İpliklerden biri eşlenme çatalına doğru (3 üssüden 5 üssüye) yönelir; bu öncü ipliktir (İng. leading strand). Diğeri de eşlenme çatalından ileri doğru (5 üssüden 3 üssüye) yönelir; bu da gecikmeli ipliktir (İng. lagging strand). Farklı yönelimlerinin bir sonucu olarak, iki iplik farklı eşlenir. (Bkz. DNA Eşlenmesindeki Evrimsel Gizem: Eşlenme Yönü)

[columns]
[column size=”1/2″]

Öncü İplik:

  1. Primer adı verilen kısa bir RNA parçası (primaz enzimi tarafından üretilir) gelir ve öncü ipliğin sonuna bağlanır. Primer, DNA sentezinin başlangıç noktası olarak görev yapar.
  2. DNA polimeraz öncü ipliğe bağlanır ve ardından iplik boyunca “yürüyerek”, DNA’ya 5′-3′ yönünde yeni bütünleyici nükleotit bazlarını ekler.
  3. Bu tür eşlenmenin “sürekli” olduğu söylenir.

[/column]
[column size=”1/2″]

Gecikmeli İplik:

  1. Primaz enzimi tarafından çok sayıda RNA primerleri yapılır ve gecikmeli iplik boyunca çeşitli yerlere bağlanırlar
  2. Okazaki parçaları adı verilen DNA öbekleri de daha sonra gecikmeli ipliğe 5′-3′ yönünde eklenir.
  3. Okazaki parçalarının sonradan katılması gerektiğinden, bu tür eşlenmenin “süreksiz” olduğu söylenir.

[/column]
[/columns]

8. Tüm bazlar eşleşince (A ile T, S ile G), egzonükleaz adlı enzim primer(ler)i çekip çıkarır. Primer(ler)in bulunduğu yerde oluşan boşluk(lar), başka bütünleyici nükleotitler tarafından doldurulur.

9. Yeni DNA diziliminde hata olmadığından emin olmak için yeni ipliğin kontrol okuması yapılır.

10. Son olarak, DNA ligaz adlı enzim, DNA dizilimini iki sürekli çift iplik şeklinde mühürler.

11. DNA eşlenmesinin sonucunda, biri eski biri yeni iki nükleotit zinciri olan iki tane DNA molekülü oluşur. Bu yüzden DNA eşlenmesi yarı-korunumlu olarak betimlenir; zincirin yarısı başlangıçtaki DNA molekülünün parçasıdır, diğer yarı ise yeni üretilmiştir.

12. Eşlenmenin ardından yeni DNA otomatik olarak çift sarmal şeklinde katlanır.


Kaynak: YourGenome.org, “What is DNA replication?
<http://www.yourgenome.org/facts/what-is-dna-replication>
<http://www.yourgenome.org/video/dna-replication>


Etiket
  • Projelerimizde bize destek olmak ister misiniz?
  • Dilediğiniz miktarda aylık veya tek seferlik bağış yapabilirsiniz.
  • Destek Ol
Yorum Yap (0 )

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bağış Yap, Destek Ol!
Projelerimizde bize destek olmak isterseniz,
Patreon üzerinden
bütçenizi zorlamayacak şekilde aylık veya tek seferlik bağışta bulunabilirsiniz.
E-Bülten Üyeliği
Duyurulardan e-posta ile
haberdar olmak istiyorum.
Reklam Reklam Ver
Arşiv