Post Author Avatar
Baran Bozdağ
Boğaziçi Üniversitesi - Yazar / Editör
Laboulbenialler özelleşmiş bir mantarlar grubudur. Bu grubun bilinen 2200 civarında üyesinin büyük bir kısmı böceklerin ve  aynı zamanda diğer artropod türlerin üzerinde yaşayabiliyor. Yakın zamanda milipede (kırkayaklar) ile ilişkili yani bu türlerin üzerinde yaşayan Laboulbeniallerin sayısında ciddibir artış olmuştu. Bu grubun son üyesi de Amerikan kırkayağının üzerinde yaşayan yeni bir tür olarak keşfedildi ve adı Troglomyces twitteri koyuldu.

İnternetin işlevlerinden biri olmasa da sosyal medya üzerinden keşfedilen ilk tür olan Troglomyces twitteri bilimsel literatürdebaşarı ile yerini aldı. Danimarka University of Copenhagen bünyesindeki Doğa Tarihi Müzesi bilimcileri bu parazit mantar türünü Twitter'da paylaşılan bir fotoğraftan keşfetti.

Biyolog Ana Sofia Reboleira, Virginia Tech'ten Amerika'lı meslektaşı Derek Hennen'in paylaştığı fotoğrafta canlının üzerinde görselde de görüleceği üzre küçük noktalar tespit etti. Böylelikle başlayan maceradan önce bu türün yani Kuzey Amerika kırkayaklarının üzerinde bu mantarların tespit edilmemiş olduğunu biliyoruz. Öncelikle fotoğraf üzerinden fark edilen sözde keşfin üzerine direkt müze koleksiyonunu incelemeye girişen araştırmacılar aynı türün yine Amerikan kırkayaklarının üzerinde görüldüğü başka kayıtların varlığını gözlemledi.

Bu mantarların daha önce kayıtara geçmemiş olduğunu tespit edena araştırmacılar Laboulbeniallerin yeni üyesini tanılayarak yeni bir tür olduğunu doğruladı. Bu mantarlar takımı küçük, tuhaf görünümlü ve böceklerle kırkayaklara saldıran -onların üzerinde yaşayan- büyük oranda iyi tanımadığımız bir takımdır. Bu yeni mantar türün de, kayıtlara geçen resmi adı Troglomyces twitteri koyuldu.

Twitter üzerinden yapılan biline ilk tür keşfi olarak da kayıtlara geçen twitteri, internet ve sosyal medyanın işlevlerine bir yenisini daha ekledi. Şaka ile karışık bilimsel keşiflerin ne kadar beklenmedik yerlerden gün yüzüne çıkabileceğini bir kez daha bu deyimle de fark edilmiş oluyor.

Koronavirüs pandemiği sırasında, laboratuvar ve bilim yapılan müzelerin de kısıtlamalar dolayısıyla aktivitelerini azalttığı ve durduğu bir dönemde, internet üzerinden paylaşılan bir fotoğraftan bile keşiflerin yapılıyor olması oldukça heyecan verici karşılandı. Çünkü, gerçekten de literatürde gittikçe daha fazla yer kaplayan sosyal medya olgularının, pozitif ilimler için de etkili olabileceğinin ilk ve bana sorarsanız çok da önemli olmayan bir göstergesi sayılabilir.

Öyle ki, aslında bu keşfi mümkün kılan UoC'ın Doğa Tarihi Müzesi'nin devasa veri ve kayıt koleksiyonu oldu. Hali hazırda bildiğimiz üzere hem tarih müzelerinde hem de bunun benzeri doğa müzelerinde keşfedilmeyi bekleyen birçok şey barınıyor.

Genelde insanlarla ilişkisi az olduğundan çok dikkat çekmemiş ve iyi derecede çalışılmamış olan Laboulbenial parazitik mantarları minik larvalar gibi görünür. Kendine has bir sınıf olan bu türler konak canlılarının üzerinde yaşar hatta bu canlıların da belli noktalarında yaşamlarını devam ettirir. Yeni türümüz de kırkayakların üreme organlarını tercih ediyor.

Konak canlısının dışında, besinini almak için vücuduna geçirdiği organoidini saplayarak oradana ihtiyacını emiyor. Bu özellikleri ile mantarların diğer yarısından ayrılıyorlar. Yaklaşık 30 farklı parazitik Laboulbenialler, kırkayakların üzerinde yaşıyor. Bunların da çok büyük bir kısmı zaten 2014 yılından sonra keşfedilmiş.

Bilmediğimiz daha ne kadar çok tür olabileceğini de sadece bu veriler dahi gösteriyor. Türlerin bilinmezliği gibi, biyolojik ve genetik özelliklerinin de büyük bir kısmı henüz bilinmiyor ve araştırılmayı bekliyor. Bu türlerin insanları etkileyen ve hasta edebilecek şeylere dönüşmesi de muhtemel olacağından şimdiden bu alanda derinlemesine araştırma başlatılması planlanıyor.
Kaynak ve İleri Okuma
Etiket

Projelerimizde bize destek olmak ister misiniz?

Dilediğiniz miktarda aylık veya tek seferlik bağış yapabilirsiniz.

Destek Ol

Yorum Yap (0)

Bunlar da İlginizi Çekebilir