İnsan Maymundan Geliyorsa, Şimdiki Maymunlar Neden İnsan Olmuyor?

Öncelikle maymun diyebileceğimiz tek bir canlının olmadığını söylememiz lazım. Günlük konuşmalarda 250’yi aşkın tür içeren bir memeli takımı olan primatlar [1] tek bir türmüş gibi maymun diyerek geçiş..
Görsel Telif:

Öncelikle maymun diyebileceğimiz tek bir canlının olmadığını söylememiz lazım. Günlük konuşmalarda 250’yi aşkın tür içeren bir memeli takımı olan primatlar [1] tek bir türmüş gibi maymun diyerek geçiştiriliyor. İlk akla gelen ise genellikle şempanze (Pan troglodytes) oluyor.

Peki, evrim kuramı şempanzeden geldiğimizi mi söylüyor? Kesinlikle hayır! Evrim kuramı tüm canlıların ortak atadan türleşerek evrimleştiğini anlatır ve hiç bir zaman insana erişmek üzere programlanmış bir ilerleyişi yoktur. Her türe ait canlı popülasyonları kendi içlerinde nesilden nesile yavaş yavaş değişirler, eğer bir canlı popülasyonunda izolasyon gerçekleşir ve bu küçük değişimler ayrı ayrı gerçekleşirse zaman içinde birbirinden çok farklı türler ortaya çıkarlar. Bu süreçte çoğunlukla farklı doğal seçilimsel baskılar da gözlenir. Yani ne mevcut kurbağalardan kertenkeleler, ne bugünkü kertenkelelerden tavşanlar türemiştir. Canlıları dönüştüren sihirli bir güç değildir evrim, kalıtımın doğasında vardır. Canlılık tarihi bir ağaca, hatta bir çalıya benzetilebilir, her dal birbirinden ayrıldıktan sonra bağımsız olarak günümüze ulaşır. Bu dalları geçmişe takip edersek ortak bir noktada buluşurlar.

İnsanın (Homo cinsi) ve şempanzenin (Pan cinsi) ortak atası 6 ile 7 milyon yıl öncesine(MYÖ) dayanmaktadır. Bu uzun zamanları hayal etmek zor, eğer ortalama 20 yaşlarında yeni yavru edinildiğini varsayarsak[2] ortak atamızdan bu yana yaklaşık 300.000 nesil geçmiştir. Bu süreçte asla şempanze benzeri bir atadan (Ortak atanın şempanzelere daha çok benzediği düşünülmektedir.)  modern görünümlü insan doğmamıştır. Birbirine paralel pek çok insansı türünün geçmişte aynı zaman dilimlerinde yaşadığını, pek çok insansı soyunun tükendiğini (ki en sonunda sadece bizlerin yani Homo sapiens’in kaldığını biliyoruz), evrim ağacında bugüne ulaşamamış dal olduğunu görebilirsiniz.

İnsana giden tek bir çizgi değildir ve birbirini takip eden altı türle gösterilen popüler evrim görseli kadar basit değildir. Bu resmediş semboliktir.

Türümüze gelen dalı geriye doğru takip edersek, ilk önce görece daha yakın zamanlarda yaşamış ve muhtemelen modern insanlar yüzünden yok olmuş türlere ait kalıntıları buluruz. Bunlardan Homo floresiensis yaklaşık 50 bin yıl öncesine kadar Java adasında yaşıyordu[3]. Bir başka insan tür olan Homo neanderthalensis ise yaklaşık 40 bin yıl önce yok olmuştu[4]. Başta Afrika kıtası olmak üzere Homo, Austrolopithecus ve Ardipithecus cinslerine onlarca türe ait binlerce fosil bulunuyor ve bu fosillerin sayısı her gün artmaktadır.[5]

 

Evrimin bir çizgi değil, ağaç olduğunu her soyun kendi içinde dallanmaya devam ettiğini kavramak oldukça önemlidir. İnsan soyu evrilirken şempanze soyu da olduğu gibi kalmamış, evrimleşmeye devam etmiştir. Örneğin, yaklaşık 2 milyon yıl önce Kongo nehrinin neden olduğu coğrafik yalıtım, ormanın iki yakasında farklı şartların hâkim olmasına ve Pan cinsinin iki dala ayrılmasına neden olmuştur. Ormanın iki yakasından farklı şartların hâkim olması bu türlerin 2 MYÖ gibi kısa bir sürede çokça farklılaşmasına yol açmıştır. [6]

Şimdiki başka maymunlar ve şempanzeler insan olmuyorlar çünkü insanın rastlantısal olarak içinde bulundukları doğal şartlara ve insanın 6 MY’lık kalıtımsal birikimine sahip değiller. Belki milyonlarca yıl sonra onlardan da insana daha çok benzer dallar ortaya çıkacaktır. Belki iki ayak üzerine bile kalkabilecekler. Ancak insan türü ile aynı süreçleri birebir yaşama ve kalıtımdaki rastgele değişimlerin aynı olma olasılığı imkânsıza yakın. Biyokültürel ve toplumsal evrim süreçlerini, ve büyük kısmını kendi yarattığımız ekolojik nişleri önceden doldurmuş olmamızı saymıyoruz bile.


Notlar ve kaynaklar:

[1] O’Neil, D. (2014). The Primates: The Overview. Retrieved from https://www2.palomar.edu/anthro/primate/prim_1.htm

[2] Langergraber, Kevin E., Kay Prufer, Carolyn Rowney, Christophe Boesch, Catherine Crockford, Katie Fawcett, Eiji Inoue, et al. 2012. Generation Times in Wild Chimpanzees and Gorillas Suggest Earlier Divergence Times in Great Ape and Human Evolution. Proceedings of the National Academy of Sciences 109, no. 39: 15716–15721.

[3] Callaway, E. (2016). Did humans drive hobbit species to extinction? Nature. doi:10.1038/nature.2016.19651

[4] Smithsonians National Museum of Natural History. (2010, March 01). Retrieved from http://humanorigins.si.edu/evidence/human-fossils/species/homo-neanderthalensis

[5] Yakın tarihlerde keşfedilmiş ve medyada kendine bolca yer bulmuş iki tanesini sitemizde yer alan şu haberlerden inceleyebilirsiniz: https://bilimfili.com/soyu-tukenmis-yeni-bir-insan-turu-kesfedildi/ ve https://bilimfili.com/fastaki-erken-insan-fosilleri-300-000-yasinda/

[6] Prüfer, K., Munch, K., Hellmann, I., Akagi, K., Miller, J. R., Walenz, B., … Pääbo, S. (2012). The bonobo genome compared with the chimpanzee and human genomes. Nature, 486(7404), 527–531. http://doi.org/10.1038/nature11128


Bu içerik BilimFili.com yazarı tarafından oluşturulmuştur. BilimFili.com`un belirtmiş olduğu “Kullanım İzinleri”ne bağlı kalmak kaydıyla kullanabilirsiniz.

Etiket
  • Projelerimizde bize destek olmak ister misiniz?
  • Dilediğiniz miktarda aylık veya tek seferlik bağış yapabilirsiniz.
  • Destek Ol
Yorum Yap (2 )

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.

  • Mehmet Akif Gül 01 Mart 2017 - 12:56
  • Son derece doyurucu bir özet.Evrim karşıtlığı akımının kurucuları olanlar-İngiliz Angelikan kilisesi ve Vatikan- bile artık Evrim’i kabul etmesine rağmen hala birilerinin Evrim hakkında atıp tutması üzücü.Hatta,İslam dünyasının bilim ve kültür alanında parladığı MS 900-1000 yıllarında bir çok islam bilim adamı tarafından nereden geldiğimiz sorusunun Darwin’e taş çıkartacak ölçüde tartışılmış olmasına rağmen.Nereden nereye.
    Yazınızda küçük bir düzeltme yapmak istiyorum.Evrimin olması için mutlaka bir izolasyon gerekli olduğu anlaşılıyor.Böyle bir kesinlik yok.Yani izolasyon olmadan grup evrilebilir;Grup bireylerinde ortaya çıkan genetik bir mutasyon eğer o bireye bir avantaj sağlıyorsa,bu mutasyonu taşıyan bireylerin ve yavrularının,torunlarının hayatta kalma şansı diğerlerine göre daha fazla olur.Yeterli bir zaman sonra grup o mutasyonu taşıyan bireylerden oluşur.
    Başarılar dilerim.

    • Onur Akparlar 06 Aralık 2017 - 00:12
    • Aslında bu maymun sorusuna cevap olarak spesifik detaylardan bile bahsetmek gerekmez, olgu zemini özetlenirse yeterli olacaktır. Yine de bu yazı çok güzel bir anlatım yapmış, tebrik etmek lazım. Şimdi kendimce bu soruya nasıl cevap verilmesi gerektiğinden bahsedeyim. Evrim kavramı genel bir kavramdır ve nesiller içerisindeki değişimlerdir. Ama bu değişimler sonucunda illa şu canlı şuna dönüşecek diye indirgeme yapılamaz. Her türün evrimi kendine özgü olabilir veya diğer türlerle benzerlik gösterebilir, zaten evrimin de genel olması burdan kaynaklanıyor. Yani insana doğru giden bir yol yok evrimde, veyahutta geçmişte olan evrimsel değişimler daha sonra benzer türlerde olacak diye de bir zorunluluk yok, sadece değişirler mesele budur. Değişince bunun sonucu ne olacak, kim kime dönüşecek, şu tür şuna dönüşecek mi veya niye dönüşmüyor gibi sorular evrim olgusuyla alakasızdır ve özel durumların spesifik detaylarına dairdir, genele yani evrime karşı çıkmak için kullanılamaz.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bağış Yap, Destek Ol!
Projelerimizde bize destek olmak istersen
Patreon üzerinden
aylık veya tek seferlik bağışta bulunabilirsin.
E-Bülten Üyeliği
Duyurulardan e-posta ile
haberdar olmak istiyorum.
Reklam Reklam Ver
Arşiv