3.000 Yıllık Ahşap Ayak Protezi Bulundu

İsviçre’de bulunan Basel Üniversitesi’nin Antik Uygarlıklar Bölümü’nden Mısırbilimciler (Ejiptologlar), Teb Mezarlarının Yaşam Tarihçeleri adlı proje bünyesinde inceledikleri bir bul..
© University of Basel, LHTT. Image: Matjaž Kačičnik

İsviçre’de bulunan Basel Üniversitesi’nin Antik Uygarlıklar Bölümü’nden Mısırbilimciler (Ejiptologlar), Teb Mezarlarının Yaşam Tarihçeleri adlı proje bünyesinde inceledikleri bir buluntunun, 3.000 yaşında bir ayak başparmağı protezi olduğunu belirttiler. Protez cihazının keşfedildikten sonra teslim edildiği Kahire’deki Mısır Müzesi uzmanları ve Zürih Üniversitesi Evrimsel Tıp Enstitüsü bilimcileri de bu çalışmada rol aldı. İnsanlık tarihindeki en eski protez cihazı olabileceği düşünülen ve ahşaptan oyulmuş olan yapay başparmak, Mısır’ın Luksor kenti yakınlarındaki Şeyh Abdülkurna nekropolisinde keşfedildi. Bu alan üzerinde şu anda son teknoloji ürünü yöntemler kullanılarak yapılan çalışmalar sürüyor.

95B geçiş tüneli

Araştırmacılar türünün tek örneği olan protezi, modern mikroskopi, X-ışın teknolojisi ve bilgisayarlı tomografi kullanarak inceledi. Günümüzden binlerce yıl önce yaşamış olan bir rahibin kızı tarafından kullanılan ahşap başparmağının, kullanıcısının ayağına birkaç kez yeniden uydurulduğu anlaşıldı. Ayrıca kullanılan malzemeler ve oldukça gelişmiş olan bu protezin üretiminde kullanılan teknik de tanımlandı.

Milattan önce birinci bin yıldan kalma olan yapay başparmak, insan fizyonomisini oldukça iyi bilen sanatçının elinden çıkmışa benziyor. Teknik ustalığın farkına varmak için protez uzantının hareketliliğine ve kuşağının sağlam yapısına bakmak yeterli. Protezin ne kadar ince işlenmiş olduğundan, kullanıcısının doğal bir görünüm, estetik ve rahat kullanım istediği de anlaşılıyor. Ona bu özellikleri taşıyan bir protez üretebilecek nitelikte bir uzman bulmayı başarmış.

Gömü Alanında İncelemeler Sürüyor

Erken Demir Çağı’ndan yapıldığı düşünülen protez, daha eski bir gömü şapelinin temel kayasının içine kazılmış olan yağmalanmış bir kuyu mezarında bulunmuş. Bu şapel, kraliyet ailesine yakın olan küçük bir üst tabaka için yapılmış olan M.Ö.15.yy’dan kalma bir mezarlar grubuna dahil. 2015 sonlarından bu yana Basel Üniversitesi, eski Mısır’ın seçkinlerinin gömüldüğü bu mezarlığı, kullanın tarihini ve çevresini inceliyor. Protezin bulunduğu mezarın ise buradaki TT95 kodlu Teb mezarı olduğu belirtiliyor.

İçeriden girişe bakış

Şeyh Abdülkurna’daki bilinen en eski mezarlar, M.Ö. ikinci bin yılın başlarına dek uzanıyor. Mezarlığın en yoğun kullanıldığı dönem ise M.Ö.15.yy olmuş. Bununla birlikte, kayaya oyulmuş bu yapıların çoğu, M.Ö.birinci bin yılda yeniden kullanılmış. Çok daha sonraları ise bazı yerel insanlar tarafından barınak olarak kullanılmış; Hristiyan münzevileri ile başlayan bu süreç 20.yy’ın başına dek sürmüş.

ETH Zürih’ten yerölçüm (jeodezi) ve yerbilim (jeoloji) uzmanları ile çalışan Basel kazıbilimciler (arkeologlar), kazı alanında ve çevresinde bulunan doğal ve yapay yapılar üzerinde incelemelerine devam ediyorlar.

TT95A-C mezarlarının giriş alanı


Kaynak: EurekAlert, “A wooden toe: Swiss Egyptologists study 3,000-year-old prosthesis
<https://www.eurekalert.org/pub_releases/2017-06/uob-awt062017.php>


Bu içerik BilimFili.com yazarı tarafından oluşturulmuştur. BilimFili.com`un belirtmiş olduğu “Kullanım İzinleri”ne bağlı kalmak kaydıyla kullanabilirsiniz.

Etiket
  • Projelerimizde bize destek olmak ister misiniz?
  • Dilediğiniz miktarda aylık veya tek seferlik bağış yapabilirsiniz.
  • Destek Ol
Yorum Yap (0 )

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bağış Yap, Destek Ol!
Projelerimizde bize destek olmak isterseniz,
Patreon üzerinden
bütçenizi zorlamayacak şekilde aylık veya tek seferlik bağışta bulunabilirsiniz.
E-Bülten Üyeliği
Duyurulardan e-posta ile
haberdar olmak istiyorum.
Reklam Reklam Ver
Arşiv