Yeni Keşfedilen Dişsiz Yetişkin Dinozor

Yeni keşfedilen dinozor türü Limusaurus inextricabilis ile birlikte şaşırtıcı bir özelliği de keşfedildi: Bu tür, yumurtadan çıktıktan sonra geliştirdiği dişlerini, ergenlik ve gelişim döneminde kaybe..
Görsel Telif:

Yeni keşfedilen dinozor türü Limusaurus inextricabilis ile birlikte şaşırtıcı bir özelliği de keşfedildi: Bu tür, yumurtadan çıktıktan sonra geliştirdiği dişlerini, ergenlik ve gelişim döneminde kaybediyor ve daha sonra yeni dişler üretmeyerek yetişkinliğinde dişsiz bir dinozor olarak yaşıyordu. Keşfi gerçekleştiren araştırmacılar, bulgularını tüm detayları ile birlikte Current Biology‘de yayımladı ve bu dinozorun yaşamı sırasında geçirdiği radikal anatomi değişikliğinin modern kuşlardaki gaganın varlığını ve dişlerin yokluğunu açıklayabileceğini duyurdu.

Araştırma ekibi, Çin’in Xinjiang ili sınırları içerisindeki ‘ölüm tuzağı’ olarak anılan ve dinozorların çamura batıp sıkışıp bir daha çıkamadıkları alanda keşfedilen 19 adet Limusaurus iskeleti üzerinde çalıştı. Bu iskeletler bebeklerden yetişkinlere kadar değişen bir yaş aralığına aitti ve böylelikle bir bireyin zaman içindeki diş kaybını gözlemlemeyi mümkün kılıyordu. Bebek iskeletlerinde küçük ve keskin dişler bulunurken, yetişkin iskeletlerinin tutarlı bir biçimde dişsiz oldukları kaydedildi.

Keşif iki açıdan oldukça büyük bir önem arz ediyor. Bunlardan birincisi dinozorların bebeklikten yetişkinliğe kadar olan aralıktaki büyüme evrelerini ayrı ayrı bulmak ve çalışmanın zorluğundan kaynaklanıyor. İkincisi ise, keşfedilen dinozorun yaşamı boyunca geçirdiği ciddi anatomik değişimin Limusaurusun beslenme alışkanlığının da aynı süre zarfında ciddi bir değişim gösterdiğine işaret ediyor.

Dinzorların teropod grubuna dahil olan Limusaurus, kuşlarında evrimsel atası olarak bilinmektedir. Araştırmayı yürüten  Dr. Clark ve ekibi daha önce bu türün el anatomisi ve morfolojisi üzerine çalışma yürütmüş ve dinozorun kısalmış olan ilk parmağının bir geçiş özelliği olduğunu ve daha sonra teropodların birinci ve beşinci parmaklarını zamanla kaybetmiş olabileceğini öne sürmüşlerdi. Tüm bu açılardan da evrimsel olarak oldukça önemli bir yere sahip olan Limusauruslardan kuşlara geçişte yalnızca iki, üç ve dördüncü parmağın kalmış olması kuvvetle muhtemel görünüyor.

Bu fosiller bebek Limusaurusların etçil ve otçul olabileceklerini gösterirken, yetişkinlerinin ise gerekli dişlere sahip olmamalarından dolayı yalnızca otçul olduklarına işaret ediyor. Fosillerin kemik yapılarındaki kimyasal kompozisyon da bebek ve yetişkinler arasındaki beslenme alışkanlığı değişimini doğrular nitelikte görünüyor. Araştırmacılar, fosillerin aynı zamanda, kuşlar gibi teropodların dişlerini nasıl kaybetmiş olduklarına dair de açıklama sağlayacağını öne sürüyor.

Birçok dinozor türü için elimizde yalnızca birkaç tane ve özellikle tamamlanmamış örnekler bulunduğundan, gelişimlerini ve evrimsel süreçlerini de incelemek oldukça zor oluyor. Limusaurus türlerine ait elimizdeki bol ve nisbeten bütün haldeki kalıntılar ve fosiller ise, mikroyapılara ek olarak, fizyoloji, morfoloji ve izotopik atom kompozisyonlarına kadar birçok özelliklerini daha detaylı incelememizi kolaylaştırıyor. Tüm bunlara ek olarak gelişimleri, beslenme alışkanlıkları, evrimsel konumları ve geçiş özellikleri de daha doğru biçimde analiz edilebiliyor.


Makale Referans: Wang et al. Extreme Ontogenetic Changes in a Ceratosaurian Theropod. Current Biology, 2016 DOI: 10.1016/j.cub.2016.10.043


Bu içerik BilimFili.com yazarı tarafından oluşturulmuştur. BilimFili.com`un belirtmiş olduğu “Kullanım İzinleri”ne bağlı kalmak kaydıyla kullanabilirsiniz.

Etiket
  • Projelerimizde bize destek olmak ister misiniz?
  • Dilediğiniz miktarda aylık veya tek seferlik bağış yapabilirsiniz.
  • Destek Ol
Yorum Yap (2 )

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.

  • Umut Deniz Bayram 09 Şubat 2017 - 08:23
  • “Dinozorların teropoda grubuna dahil olan Limusaurus, kuşlarında evrimsel atası olarak bilinmektedir.”
    Çeviri yazınızdan aldığım yukarıdaki cümle, Limusaurus’un, kuşların doğrudan bir evrimsel atası olduğu kanısı uyandırmaktadır. Limusaurus diğer tüm Ceratosauridler ve Abelisauridler gibi, ancak bir Theropoda-kuş evrimsel yolu içerisinde belki anılabilecek bir örnek cins olabilir (ancak ben Ceratosauria grubundan bir cinsin kuşların evrimi içerisinde bir örnek aşama olarak kullanıldığını görmedim). Diğer yandan, Limusaurus’un ardılı olan cinslerde gelişmiş bir diş yapısı mevcuttur. Saygılar…

    • simurg 21 Şubat 2017 - 04:55
    • Sizin görmemiş olmanız bunun doğru olmadığı anlamına gelmez, Ayrıca “kuşların doğrudan evrimsel atası” diye bir şey de olmaz, evrim açsından yanlış bir algıdan kaynaklanmış bir şey de bu makaleden çıkarılamaz. mantıken bile bu çıkarımda bulunulabilir günümüzde ve geçmişlerinde pek de dişli kuş yoktur sonuçta. Limusaurusun ardılı olan dişli türler kuşların atası değil, muhtemelen de dişli devleri doğrudan etkileyen yıkımdan sonra yokoldular. Daha erken dönemdeki Limusauruslar içindeki dişsiz türlerin gaga ve tüylü kanat, boşlıklı kemik, hafifleyen vücut vs doğrultusunda uyarlanmış olanlar sonraki dönemdeki kuş türlerinin atası olabilir, buradaki itirazınızın bilimsel açıdan anlaşılabilir bir yeri bulunmuyor. Konuyla ilgili spesifik bilgileriniz kafanızı karıştırmıış görünüyor, sonraki dönemde dişliler var, tüm ceratosauridler de olabilir ama ben oradan bir cinsin örnek verildiğini görmedim demişsiniz ki bu da zaten görmemiş olduğunuz şeyin de yanlış bir arayış olduğunu gösteriyor püf noktası onlar değil, diş burada çünkü kuşları ayırd eden spesifik ortak nitelik dinozorlardan türedikleri halde hepsinin dişsiz olması. Yani dişli dinozorlar ve dişsiz dinozorlar diye bir ayrım yapabiliriz bu bilimsel taksonomiye uygun değil elbette ancak anlaşılması için belirttim kuşların tamamı dişsiz türlerden evrilmek zorunda olduğu için. Peki ne ara nerede hangi türlerde başlamış olabilir bu dişsizlik durumu? İşte makalede bu açıklanıyotr, böyle bir yumurtadan dişli çıktığı halde dişsizleşen ilk örnek bulunmuş, doğrudan kuşların atası değil ama evrimsel açıdan kuşların evrimi için(dişsiz) önemli dönüm noktasındaki ilk örneklerden birisi Limusaurus İnextricabilis. Saygılar.

      . .

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bağış Yap, Destek Ol!
Projelerimizde bize destek olmak istersen
Patreon üzerinden
aylık veya tek seferlik bağışta bulunabilirsin.
E-Bülten Üyeliği
Duyurulardan e-posta ile
haberdar olmak istiyorum.
Reklam Reklam Ver
Arşiv