Probiyotikler Tamamen İşe Yarar mı? Muhtemel Zararları Bulunuyor mu?

Cell'de yayımlanan iki araştırma, probiyotiklerin herkes için faydalı olduğu kabulünün deneysel anlamda yanlış olduğunu, hatta mikrobiyotaya zarar dahi verebildiğini gösteriyor. 
Görsel Telif: Silke Weinsheimer/Getty

Milyonlarca insan, antibiyotik kullanımının ardından bağırsak ekosistemini düzeltmek ve mikrobiyotasını güçlendirmek amacıyla canlı-mikroorganizmalar olan probiyotik tüketimine başvurur.

Pek çok mikrobiyota araştırması bağırsak mikropları için dışkı analizlerine dayanırken, insanların probiyotik sindirimleri sırasında bağırsaklarında tam olarak neler olduğunu araştırmak isteyen bir grup bilim insanı ise endoskopi ve kolonoskopi kullanarak sağlıklı gönüllülerin doğrudan bağırsaklarından mikrobiyota örnekleri topladı. Örneklerin toplanmasının ardından ekip, gönüllülerin 15’ini ya ticari olarak satılan bir probiyotik takviyesi ya da bir plaseboyla beslediler.

Yapılan analizlerin ardından elde edilen sonuçlar oldukça çarpıcıydı. Öncelikle, dışkıda bulunan mikropların bağırsakları kolonize edenlere dair bir işaret sunmadığı görüldü. Yani, bağırsakta neler olduğuna dair bir işaret olarak dışkı örneklerine dayanmak, tutarsız ve yanlıştı.

Araştırma ayrıca probiyotiklerin bazı insanların gastrointestinal kanalını kolonize ettiklerini gösterirken, bazı insanların da bağırsak mikrobiyotalarının onları doğrudan dışarı attığını ortaya koydu. Fakat, insanların hangi kategoriye girdiğini dışkılarına bakarak anlamanın bir yolu yoktu. Bazı insanlar probiyotikleri bağırsaklarında alırken, bazıları bunları doğrudan dışarı atıyordu. 6 Eylül’de (2018) Cell‘de yayımlanan araştırmada, probiyotiklerin kolonize etme biçimlerinin büyük oranda kişiden kişiye değişkenlik gösterdiği bulgusuna ulaşıldı. Bu da bize, süpermarketlerde erişime açık olan evrensel probiyotiklerin herkes için faydalı olduğu kabulünün deneysel anlamda yanlış olduğunu gösteriyor.

Rahatsızlık Verme Potansiyeli

Öte yandan araştırmacılar, antibiyotik alımı sonrası mikrobiyotalarını düzeltme umuduyla probiyotik alan insanların mikrobiyotalarında neler olduğunu ölçtü. Katılımcılardan 21’ine aynı antibiyotik tedavisi uygulandı ve üç gruba ayrıldılar. İlk grubun mikrobiyotasının kendiliğinden düzelmesine izin verilirken, ikinci gruba probiyotikler verildi. Üçüncü grup ise, birfekal mikrobiyota transplantı (FMT) Fekal mikrobiyota transplantı (FMT): Sağlıklı bir donörden alınan gaitanın, alıcının gastrointestinal sistemine (GİS) yerleştirilmesi işlemidir. fekal mikrobiyota transplantı (FMT) ile bir doz antibiyotik öncesi kendi mikrobiyomuyla tedavi edildi.

Probiyotik bakterilerin, antibiyotiklerin sindirim ve boşaltım yolunu temizledikten sonra ikinci gruptaki herkesin bağırsaklarında kolaylıkla kolonize olduğu görüldü. Ancak araştırmacılar, bu durumun, kişinin normal mikrobiyomuna geri dönüşünü altı aya kadar engellediğini gözlemledi. Yine 6 Eylül’de (2018) Cell‘de yayımlanan bir başka araştırma makalesinde de, probiyotiklerin, kişinin mikrobiyomunun orijinal haline geri dönmesini düzenli olarak engellediğine değiniliyor. Esasında bu bulgu oldukça şaşırtıcı ve dikkat gerektiren bir keşiftir, çünkü bu olumsuz etki bugüne kadar hiçbir şekilde açıklanmamıştı.

Fekal mikrobiyota transplantı (FMT) aracılığıyla kendisine bir doz antibiyotik öncesi mikrobiyomu verilen hastalarda ise tersi bir sonuç gözlemlendi. Bu insanların orijinal bağırsak mikrobiyomlarına günler içerisinde geri döndüğü görüldü.

Araştırmacılar uzun süreli mikrobiyom bozukluğunun klinik etkisini ölçmemekle birlikte, geçmiş çalışmalarda; bağırsak mikroplarındaki bozukluk ile obezite, alerjiler ve inflamasyon arasında bir bağlantı bulunmuştu. Sonuç itibariyle, probiyotiklerin tamamen zararsız olduğu kavrayışının yanlış olduğunu, etkili olmaları için formüllerinin bireye özgü hale getirilmesi gerektiğini söyleyebiliriz.

Kaynak ve İleri Okuma

Etiket
  • Projelerimizde bize destek olmak ister misiniz?
  • Dilediğiniz miktarda aylık veya tek seferlik bağış yapabilirsiniz.
  • Destek Ol
Yorum Yap (1 )

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.

  • Devrim Atalay 15 Eylül 2018 - 10:32
  • Sadece süpermarketlerde erişime açık olan evrensel probiyotikler mi söz konusu yoksa eczanelerde satılan probiyotikler de bu gruba dahil mi?

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bağış Yap, Destek Ol!
Projelerimizde bize destek olmak isterseniz,
Patreon üzerinden
bütçenizi zorlamayacak şekilde aylık veya tek seferlik bağışta bulunabilirsiniz.
E-Bülten Üyeliği
Duyurulardan e-posta ile
haberdar olmak istiyorum.
Reklam Reklam Ver
Arşiv