Mars ‘Kıta Kabuğu’na İlişkin İlk Kanıt

NASA’ya ait Curiosity uzay aracı üzerinde bulunan ‘The ChemCam’ lazer aleti ışınlarını Mars’ta bulunan açık renkli  alışılmadık taşlar üzerine çevirdi. Sonuçlar ise Dünya’..
Görsel Telif:

NASA’ya ait Curiosity uzay aracı üzerinde bulunan ‘The ChemCam’ lazer aleti ışınlarını Mars’ta bulunan açık renkli  alışılmadık taşlar üzerine çevirdi. Sonuçlar ise Dünya’daki granitik kıta kabuğu taşlarına şaşırtıcı derecede benziyordu. Bu keşif Mars’ta bulunma ihtimali olan potansiyel bir “kıta kabuğu”na dair bir ilk.

Uzay aracının rotası boyunca bilimciler büyük ve parlak kristal yapıları barındıran taşlar gözlemlediler, ki bu Mars için son derece beklenmedik bir durumdu. Genel bir kural olarak, açık renkli kristallerin yoğunluğunun düşük olduğu bilinir ve Dünya kıtalarını oluşturan magmatik taşların içinde de bol miktarda bulunmaktadır.

Mars neredeyse tamamen bazaltik (bazalt taşından veya yapısından oluşmuş olma / onunla ilgili) bir gezegen olarak görüntülendi. Magmatik taşların koyu renkli ve daha yoğun olması Dünya’daki okyanus kabuğunu (oceanic crust) oluşturan taş yapılarına benzetiliyordu.

Görsel : NASA/JPL-Caltech/LANL/IRAP/U. Nantes/IAS/MSSS.

Mars, Gale Krateri’nde keşfedilen bu magmatik taş çakıl kayaç taşlarının arasında bulunuyordu. Düz açık renkli çizgiler halinde feldispat kristalleri içeren taş yapısı Curiosity üzerinde bulunan ChemCam enstrümanı ile görüntülendi ve analiz edildi. Görsel : NASA/JPL-Caltech/LANL/IRAP/U. Nantes/IAS/MSSS.

 

Uzay gezginimiz Curiosity’nin iniş yaptığı Gale Krateri ise yaklaşık 4 milyar yaşında, açık renkli ve magmatik taşlar bulunduruyor. Bu tespitler ChemCam enstrümanı sayesinde gerçekleştirildi.

Fransız ve Amerika’lı bilim insanları bu taş parçalarından 22 tane görüntülemeyi başardı ve kimyasal analizlerini yaptı. Analizler sonucunda taşların feldispat bakımından zengin olduğu, bir miktar kuartz (kuvars) içerme ihtimali olduğu ve beklenmedik şekilde Dünya’nın granitik kıtasal kabuğuna benzediği saptandı.

Araştırmanın baş yazarı Violaine Sautter’a göre; bu ilkel Marslı kıta kabuğu bileşenleri Dünya’daki taş çeşitlerinden ve jeologlar tarafından TTG*  (Tonalite-Trondhjemite-Granodiorite) olarak bilinen taşa ciddi oranda benziyor.

Gale krateri, yaklaşık 3.6 milyar yıl önce kendisinden daha yaşlı olan taş katmanının içine gömüldü ve bugün Kızıl Gezegen’in ilkel kabuğunun araştırılması için bir pencere görevi görüyor. Kraterin duvarları kabuğun 1.5 ila 3 kilometre derinine kadar gözlemlenmesini sağlayan doğal jeolojik bir kesinti olarak görülüyor.

Uzay aracının rotası boyunca dağılmış olan bu taşlara ulaşmak, başka bir şekilde tespit edilemeyecek olan bu taşların bilgisine de ulaşmak gibi büyük bir şansı beraberinde getirdi. Örneğin gezegenin çevresinde dönen uydular ile bu gözlemlerin ve analizlerin yapılamayacağı belirtildi.

Araştırma ve sonuçları bu hafta Nature Geoscience’da yayımlandı.

TTG* –  TTG taş tipi 2.5 milyar yıldan daha önceki zamanlarda Archean ( Arkean) Çağda Dünya yüzeyinde dominant olan taş tipidir

 


Referans : V. Sautter, M. J. Toplis, R. C. Wiens, A. Cousin, C. Fabre, O. Gasnault, S. Maurice, O. Forni, J. Lasue, A. Ollila, J. C. Bridges, N. Mangold, S. Le Mouélic, M. Fisk, P.-Y. Meslin, P. Beck, P. Pinet, L. Le Deit, W. Rapin, E. M. Stolper, H. Newsom, D. Dyar, N. Lanza, D. Vaniman, S. Clegg, J. J. Wray. In situ evidence for continental crust on early Mars. Nature Geoscience, 2015; DOI: 10.1038/ngeo2474

Kaynak : Los Alamos National Laboratory Website, Curiosity rover finds evidence of Mars’ primitive continental crust, www.lanl.gov/discover/news-release-archive/2015/July/07.13-curiosity-finds-mars-primitive-continental-crust%20.php


 

Etiket
  • Projelerimizde bize destek olmak ister misiniz?
  • Dilediğiniz miktarda aylık veya tek seferlik bağış yapabilirsiniz.
  • Destek Ol
Yorum Yap (0 )

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bağış Yap, Destek Ol!
Projelerimizde bize destek olmak isterseniz,
Patreon üzerinden
bütçenizi zorlamayacak şekilde aylık veya tek seferlik bağışta bulunabilirsiniz.
E-Bülten Üyeliği
Duyurulardan e-posta ile
haberdar olmak istiyorum.
Reklam Reklam Ver
Arşiv