Erken Triasik Devre Ait Bir Gagalı Sürüngen Keşfedildi

Bugün yaşayan hiçbir hayvan gagalı bir memeli olan ornitorenke (diğer adıyla platipusa) benzemiyor olsa da, bundan 250 milyon yıl önce erken Triyasik Devir’de, bugün Çin sınırları içerisinde kal..
Görsel Telif: Joschua Knueppe

Bugün yaşayan hiçbir hayvan gagalı bir memeli olan ornitorenke (diğer adıyla platipusa) benzemiyor olsa da, bundan 250 milyon yıl önce erken Triyasik Devir’de, bugün Çin sınırları içerisinde kalan sığ sularda ona çok benzer bir hayvan yaşamış; ama memeli değil sürüngen! Avlarını kıkırdak dokudan gagası ile dokunarak bulan bu deniz sürüngeni Eretmorhipis carrolldongi adı ile anılıyor.

24 Ocak 2019 tarihinde Scientific Reports‘da yayımlanan keşif ve incelemenin detaylarında Eretmorhipis‘in platipusa benzeyen gagasının yanı sıra, yaklaşık 70 santimetre uzunluğunda nisbeten katı ve uzun bir vücuda sahip olduğu belirtiliyor. Görece küçük kafası ve gözlerine karşılık da dört ayrı palet gibi kullandığı yüzgeç yapısı ile yön değiştirme ve ilerleme hareketlerini yönetiyor.

Jialingjiang Oluşumu’nda bulunan iskelet kalıntılarında, Eretmorhipis’in sırt kısmında kemik çıkıntılar bulunuyor. Daha önceleri yalnızca kafası eksik şekilde bulunan ve daha kısmi fosillerden bilinen bir canlı olan bu sürüngenin, iki yeni keşfedilen fosil ile kafatası kemikleri ve kıkırdak gaga yapısını destekleyen fizyolojisi daha iyi anlaşıldı.

Günümüzdeki ornitorenkler gibi, gagasının tam ortasında büyükçe bir delik bulunan bu antik hayvanın tıpkı ornitorenk gibi çamurlu ve yoğun akıntılarda avlarını gagası ile dokunarak hissetmesini sağlayacak yoğun reseptörleri gagasında bulundurup bulundurmadığı merak ediliyor.

Erken Triyasik’in büyük oranda sığ sularla kaplı bir dünya olduğunu ve bu neredeyse bir metre civarındaki suların karbonat yatağının üzerinde yüzlerce kilometre mesafeleri kaplayabildiğini biliyoruz. Bu karbonat platform deforme olup üzerinde büyük delikler ve lagunlar oluşmasına çok müsait bir tabakaydı ve Eretmorhipis’in fosili de bu derin çukurlardan birinde bulundu.

Ancak şu an elimizde bu ilginç hayvanın ne tükettiğini ne ile beslendiğini gösterecek fosil kaydı bulunmuyor. Uzunlamasına kemikli vücudu iyi bir yüzücü olmadığına işaret ederken, araştırmacılar buradan yola çıkarak küçük su canlıları ile beslendiğini öne sürdü.

Eretmorhipis carrolldongi‘nin tam fosili ve çizimi yukarıdaki görselde bulunuyor.

Permiyan sonunda yerle bir olan Dünya’da evrilen ve ortaya çıkan Eretmorhipis’in bu modern Dünya’da hayatta kalmasının da çok zor olacağı ortaya atıldı. Çünkü, yaşadığı dönemde bu canlının çok ciddi bir rakibi ve düşmanı bulunmuyordu.

Yunus benzeri ichthyosaurs’un yakın bir akrabası olan Eretmorhipis fosili, Permiyan sonundaki dönemde yani erken Triyasik içerisinde hızlı türleşme ve evrilmenin nedenlerini hem kendisi için hem de başka türler için nasıl değişkenlere bağlı olduğunu ve itkilerinin neler olduğunu daha iyi anlamamızı sağlayacak verileri barındırıyor.

Kaynak ve İleri Okuma

Etiket
  • Projelerimizde bize destek olmak ister misiniz?
  • Dilediğiniz miktarda aylık veya tek seferlik bağış yapabilirsiniz.
  • Destek Ol
Yorum Yap (0 )

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bağış Yap, Destek Ol!
Projelerimizde bize destek olmak isterseniz,
Patreon üzerinden
bütçenizi zorlamayacak şekilde aylık veya tek seferlik bağışta bulunabilirsiniz.
E-Bülten Üyeliği
Duyurulardan e-posta ile
haberdar olmak istiyorum.
Reklam Reklam Ver
Arşiv