Dinozorlar Koşarken Kanat Çırpmaya Başlamış mıydı?

Uçma yetenekleri evrilmeden önce iki bacaklı dinozorlar koşma davranışının pasif bir etki sonucu olarak, kanat çırpmaya başlamış olmalılar. Çin Pekin’de bulunan Tsinghua University’den Jin..
Görsel Telif: Talori et al.

Uçma yetenekleri evrilmeden önce iki bacaklı dinozorlar koşma davranışının pasif bir etki sonucu olarak, kanat çırpmaya başlamış olmalılar. Çin Pekin’de bulunan Tsinghua University’den Jing-Shan Zhao ve ekip arkadaşlarının gerçekleştirdiği PLOS Computational Biology’de yayımlanan yeni bir çalışmada, avian yani kuşların uçma yetilerinin kökenine çok yeni bir bakış açısı geliştirildi.

Bu tartışma Archaeopteryx’in keşfinden sonra yani 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren pozitif bilimlerin ve bu alanda çalışanların çalışma ve tartışma konularından biriydi. Evrimsel tarih içerisinde uçma teknikleri bakımından süzülerek uçabilme yeteneğinin daha erken ortaya çıktığı veriler ile desteklenmekte iken, artan kanıtlar ile aktif kanat çırpma hareketinin de ara bir süzülme fazı olmadan ortaya çıkmış olması fikri yerleşmeye başladı diyebiliriz.

Kanat çırpma hareketinin uçma davranışı olmadan önce koşarken de pasif olarak yapıldığını destekleyen bu görüşün evrimsel tarih içindeki gerçekliğini test etmek isteyen Zhao ve ekip arkadaşları bilinen ‘öncül-tüylü’ (proto-wings) ancak uçamayan en ilkel dinozorlardan olan Caudipteryx (Kodipretiks) fosillerini mercek altına aldı. Aynı zamanda bipedal (iki ayağının üzerinde duran) bu hayvanın beş kilogram ağırlığında ve saniyede 8 metre hızla (veya saatte 30 kilometre) koştuğunu da küçük bir hata payı ile biliyoruz.

Matematiksel bir yaklaşım geliştirerek öncelikle modal efektif kütle teorisi ile Caudipteryx’in vücudunun farklı bölgeleri üzerindeki koşma davranışının mekanik etkilerini inceledi. Bu analiz için yapılan hesaplamaların sonucunda saniyede 2.5 ila 5.8 metrelik hızlarda koşmanın hayvanın vücudunda sebep olduğu titreşimlerin, kanatların pasif olarak da olsa çırpılmasına sebep olduğu görüldü.

Gerçek dünyadaki deneyler de bu hesaplamaların sonucu ile uyumlu veriler üretti. Bilimciler farklı hızlarda koşabilen gerçek boyutlarına yakın bir. Caudipteryx robotu üretti ve koşmanın kanat çırpmasına sebep olduğunu gözlemledi.

Yetişkinlik öncesi bir deve kuşuna da yapay kanatlar uydurarak, deve kuşunun koştuğu zaman yapay kanatlarının da çırpıldığını gözlemledi ve yapılan çift yönlü hesaplamalar ile daha büyük ve uzun kanatların daha büyük kaldırma etkisi yarattığı da tespit edildi.

Çalışma, ilkel tüylü uçamayan dinozor kanatlarının yerde koşmanın etkisi ile pasif olarak kendiliğinden çırpılarak uçma davranışının gelişmesinden önce dahi öğrenilmeden gerçekleştiğini gösterdi. Ancak verilere göre bu çırpma hareketi dinozoru havalandırmaya yetecek bir güç yaratmıyordu bu da süzülerek uçma davranışı öncesinde kanat çırpmanın var olduğuna işaret ediyor.

Zhao, sonraki araştırmaların bilim insanları koşarken pasif kanat çırpma hareketinden süzülerek uçmaya evrimin nasıl gerçekleştiğini hem genetik hem de fizyolojik olarak anlamak üzere dizayn edileceği belirtti.

Kaynak ve İleri Okuma

Etiket
  • Projelerimizde bize destek olmak ister misiniz?
  • Dilediğiniz miktarda aylık veya tek seferlik bağış yapabilirsiniz.
  • Destek Ol
Yorum Yap (1 )

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.

  • İlyas Güneyli 05 Mayıs 2019 - 17:37
  • Dünyada uçan canlılar sadece dinozor kökenli değil ki, böcek sınıfı uçan canlılar da var. Dünya’da uçma yeteneği geliştiren canlıların tümünün evrimi, araştırmaya değer bir konu.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bağış Yap, Destek Ol!
Projelerimizde bize destek olmak isterseniz,
Patreon üzerinden
bütçenizi zorlamayacak şekilde aylık veya tek seferlik bağışta bulunabilirsiniz.
E-Bülten Üyeliği
Duyurulardan e-posta ile
haberdar olmak istiyorum.
Reklam Reklam Ver
Arşiv